Bảng Can Chi Âm Lịch & Cách Đổi Ngày Dương Sang Âm Lịch Chính Xác
📖 Giới thiệu: Hệ thống Can Chi (hay Thiên Can Địa Chi) là phương pháp đếm thời gian cổ truyền của văn hóa Á Đông. Với 10 Thiên Can và 12 Địa Chi, tạo thành chu kỳ 60 năm (Lục Thập Hoa Giáp). Năm 2026 là năm Bính Ngọ - con Ngựa.
1. Mười Thiên Can (天干)
| STT | Tên | Hành | Âm/Dương |
|---|---|---|---|
| 1 | Giáp | 🌳 Mộc | Dương |
| 2 | Ất | 🌳 Mộc | Âm |
| 3 | Bính | 🔥 Hỏa | Dương |
| 4 | Đinh | 🔥 Hỏa | Âm |
| 5 | Mậu | 🌍 Thổ | Dương |
| 6 | Kỷ | 🌍 Thổ | Âm |
| 7 | Canh | 🪙 Kim | Dương |
| 8 | Tân | 🪙 Kim | Âm |
| 9 | Nhâm | 💧 Thủy | Dương |
| 10 | Quý | 💧 Thủy | Âm |
2. Mười Hai Địa Chi & Con Giáp (地支)
Tý
Thủy
Sửu
Thổ
Dần
Mộc
Mão
Mộc
Thìn
Thổ
Tỵ
Hỏa
Ngọ
Hỏa
Mùi
Thổ
Thân
Kim
Dậu
Kim
Tuất
Thổ
Hợi
Thủy
3. Cách Tính Năm Can Chi
Thiên Can = (Năm dương lịch - 3) % 10
Địa Chi = (Năm dương lịch - 3) % 12
Ví dụ năm 2026:
Can: (2026 - 3) % 10 = 3 → Bính
Chi: (2026 - 3) % 12 = 7 → Ngọ
→ Năm Bính Ngọ 🐎
4. Âm Lịch và Dương Lịch Khác Nhau Thế Nào?
🌙 Âm Lịch
- • Dựa trên chu kỳ Mặt Trăng (29.5 ngày/tháng)
- • 1 năm: 354-355 ngày (năm thường)
- • Có tháng nhuận (13 tháng) mỗi 2-3 năm
- • Tết Nguyên Đán, Trung Thu theo âm lịch
☀️ Dương Lịch
- • Dựa trên chu kỳ Trái Đất quay quanh Mặt Trời
- • 1 năm: 365 ngày (366 năm nhuận)
- • 12 tháng cố định (28-31 ngày)
- • Lịch quốc tế, dùng trong hành chính
5. Một Số Ngày Lễ Âm Lịch Quan Trọng 2026
| Ngày lễ | Âm lịch | Dương lịch 2026 |
|---|---|---|
| Tết Nguyên Đán | 01/01 Bính Ngọ | 17/02/2026 |
| Rằm Tháng Giêng | 15/01 Bính Ngọ | 03/03/2026 |
| Tết Đoan Ngọ | 05/05 Bính Ngọ | 19/06/2026 |
| Vu Lan | 15/07 Bính Ngọ | 27/08/2026 |
| Tết Trung Thu | 15/08 Bính Ngọ | 25/09/2026 |
6. Câu Hỏi Thường Gặp
Tại sao Tết Nguyên Đán mỗi năm rơi vào ngày dương lịch khác nhau?
Vì âm lịch theo chu kỳ Mặt Trăng (354-355 ngày/năm) ngắn hơn dương lịch (365 ngày), nên ngày 1/1 âm lịch trôi dần sớm hơn trên dương lịch. Tháng nhuận được thêm vào để điều chỉnh.
Năm Bính Ngọ 2026 có phải năm con Ngựa không?
Đúng vậy. Ngọ = Ngựa. Người sinh năm 2026 (từ 17/02/2026 đến khi Tết 2027) thuộc tuổi Ngọ, mệnh Hỏa (Thiên Hà Thủy - Nước trên trời).
Thuật toán đổi ngày dương sang âm có phức tạp không?
Khá phức tạp vì phải tính chính xác ngày Sóc (trăng mới), xác định tháng nhuận theo tiết khí. Thuật toán của Hồ Ngọc Đức là phương pháp chính xác nhất hiện tại cho lịch Việt Nam.